Anasayfa Kimler Online
Go Back   Masalca > Astroloji ve Bilim Bölümü > Bilim Dünyası > Deniz Uzay Çevre Bilimleri
Kayıt ol Forumları Okundu Kabul Et


Deniz Uzay Çevre Bilimleri Deniz, Uzay, İletişim, Çevre Bilimleri, Günümüzde sosyal yaşantı vs..



EKOLOJİ : İnsan ve diğer canlılar birbirleriyle ve çevreleriyle olan ilişkilerini in

Bilim Dünyası kategorisinde ve Deniz Uzay Çevre Bilimleri forumunda bulunan EKOLOJİ : İnsan ve diğer canlılar birbirleriyle ve çevreleriyle olan ilişkilerini in konusunu görüntülemektesiniz.
EKOLOJİ : İnsan ve diğer canlılar birbirleriyle ve çevreleriyle olan ilişkilerini in EKOLOJİ : İnsan ve diğer canlılar birbirleriyle ve ...



Seçenekler
  #1 (permalink)  
Okunmamış 07-12-2008, 21:24
deterium deterium isimli Üye şimdilik offline konumundadır
 
Standart EKOLOJİ : İnsan ve diğer canlılar birbirleriyle ve çevreleriyle olan ilişkilerini in

"Sponsorlu Bağlantılar"

 


EKOLOJİ : İnsan ve diğer canlılar birbirleriyle ve çevreleriyle olan ilişkilerini in

EKOLOJİ : İnsan ve diğer canlılar birbirleriyle ve çevreleriyle olan ilişkilerini inceleyen bilim dalıdır. Ekoloji adını ilk kullanım :1867 yılında Alman Biyolog Ernest HAECKEL kullanmıştır
ÇEVRE BİLİMLERİ : Ekoloji , ormancılık, ziraat, tıp, coğrafya, sosyoloji, antropoloji, ekonomi, fizik, kimya, mühendislik, siyasal bilgiler, hukuktan etkilenmiş disiplinler arası bir bilim dalıdır.
Oysa Çevre Bilimi ve Ekoloji bütünleşmiş aynı anlamda kullanılıyor olmuştur.

Ekoloji : Çeşitli türdeki canlıların çevreleri ile uyumlu olarak hayatlarını nasıl sürdürdüklerini ve ihtiyaçlarını nasıl karşıladıklarını ve çeşitli fonksiyonlarını nasıl oluşturduğunu araştırır. Ekoloji bir canlı türünü ve ortam arasındaki ilişkilerini incelemektedir.
Ülkemizde milyonlarca bitki ve hayvan türü mevcuttur. Bu canlı fizyolojik organizmaların yapılarında doğal etmenlerden 4 ana madde ağırlıklı olarak bulunmaktadır. Bunlar:
  • <LI class=MsoNormal style="TEXT-ALIGN: justify">Karbonhidratlar
    <LI class=MsoNormal style="TEXT-ALIGN: justify">Yağlar
    <LI class=MsoNormal style="TEXT-ALIGN: justify">Proteinler
  • Nükleik Asitler
Doğada hiçbir canlı tek başına yaşayamaz. Her organizma kendi yaşamını devam ettirmek için bir başka canlıya gereksinim duyar.

EKOLOLOJİK ÇEVRE

Canlı Çevre : Canlının çevresinde bulunun organik yapılı canlılar bütünüdür.Bir derede yaşayan tek bir sazanın canlı çevresi diğer sazanlar ve balık türleri, solucan, yengeçler, kurtçuklar, bitki ve otlar, yosunlar, mikro ve makro organizmalar, derede avlanan ya da geçen insan vb.. canlı çevresini oluşturur.
Cansız Çevre : Canlının çevresinde bulunun inorganik yapılı bütündür.Kara, su ve hava, su gibi canlıların içinde yaşadığı ortamlardır. Gün ışığı, sıcaklık,ortamın fiziksel ve kimyasal özellikleri vb..
Toprak, sadece litosfer, hava sadece atmosfer değildir.İçindeki bütünleriyle yansıtılır.
.

EKOSİSTEM

A- Belli bir alanda yaşayan ve birbirileriyle sürekli etkileşim içinde olan canlılar ile cansız çevrelerin oluşturduğu bütüne ekosistem denir.
B- Geniş anlamda sınırları belli bir alanda yaşayan Üreticiler,Tüketiciler, Ayrıştırıcılar cansız çevreden oluşan Enerji Akımı, Mineral döngüleri, populasyon denetim işlevini kapsayan birime ekosistem denir.

Çeşitli Ekolojik Kavramlar :

Ekosfer : Dünya Ekosistemi. Biyosferdeki canlılar ile bunların çevreyi.
Niş : (Görev) bir organizmanın ya da populasyonun ekosistemdeki görevi.
Detrius : Çürümekte olan organik madde.
Biyosfer : Canlı Küre = Ekosfer
Populasyon : belli bir bölgede yaşayan aynı türden bireylerden oluşan topluluk.
SİSTEM

Birbirleriyle etkileşim içinde olan bağımlı parçaların oluşturduğu bütüne sistem denir.

Doğal Sistemler 2’ ye ayrılır :
  • Açık sistemler : İşlevlerini sürdürebilmek için dışardan sürekli olarak bazı girdiler alırlar. Bunları bünyesinde değiştirip çıktı üretirler.
--------> Enerji, Madde
<------- Isı, kullanmadıkları madde
  • Sibernetik sistem : Öz denetimli sistemlerdir. Kendi kendilerini denetler. Herhangi bir sapma olacak olursa başka mekanizmalar devreye girer. ( Farelerin aşırı üremesi sonucu.... )
EKOSİSTEMLERİN ÖĞELERİ

Canlı Öğeleri ( Biyotik ) Cansız Öğeler
a) Üreticiler a) İnorganik Maddeler
b) Tüketiciler (Birincil, İkincil ) b) Organik Maddeler
c) Ayrıştırıcılar c) Fiziksel Etmenler

Açıklamaları derste anlatılan notlarda

EKOSİSTEM İŞLEVLERİ
Ekosistem canlı ve cansız öğeleri 3 temel işlevle birbirine bağlanır.
a) Enerji Akımı :

Güneş Enerjisi-----> Üreticiler -----> I. Tüketici ------> II. Tüketici
/ / / / / /
Ayrıştırıcılar



b)Madde Döngüsü : Güneş enerjisi hariç Su, CO2, İnorganik Kimya (Azot, Nitrojen, Fosfor, Mg, CO2 )

Temel Üreticiler-------> I. Tüketiciler--------> II. Tüketiciler
\ \ / / / / / /
Ayrıştırıcılar

c) Populasyon Denetimleri : Populasyon denetimleri geri beslenme mekanizmasıyla olur.
Bir canlı tükettiği canlı ya da endeksli olarak artar veya azalır. Örneğin ; leyleklerin artması ya da azalması tükettiği yiyecek kıtlığı ya da fazlalığına göre değişir.
Havanın sıcaklığı, soğukluğu, beslenme, hastalık, avlanma, mekanın yetersizliği vb..

EKOSİSTEMDEKİ FALİYETLER
  • Enerji Döngüsü :
Güneş Enerjisi-----> Üreticiler -----> I. Tüketici ------> II. Tüketici
/ / / / / /
Ayrıştırıcılar


Güneşten gelen enerji et oburlara doğru sürekli akım halindedir. Tekyönlü olan bu akım ile gelen enerji bitki organizmalarınca fotosentez ile özümlenir (çıktı). Kullanımla bir kısmı harcanır kalan kısmı I’cil Tüketicilerin tüketmesiyle onlara aktarılır. Ya da ölümleriyle ayrıştırıcılar tarafından kimyasal enerjileri absorbe edilir. I. Tüketicilerdeki gibi, II’cil Tüketicilerde de aynı mekanizma işletilir. Denge ekosisteminde giren enerji ile çıkan enerji eşittir.

2. Madde Döngüsü :
-- Su
--Güneş ışığı
--CO2
--İnorganik maddeler

Temel Üreticiler-------> I. Tüketiciler-------->II. Tüketiciler
\ \ / / / / / /
Ayrıştırıcılar

\\ //

Dokularındaki birikme-----> Bunları tüketen I’cil tüketicilerin dokularında toplanır. (Tüketen II’cil tüketiciler)
Bu madde döngüsü yoluyla bazen insanlara kadar olumsuz degredasyon değişimler olur. Örneğin topraklarda ana materyalinde bulunan aktif maddelerden Toryum, Potasyum, Radyum ve Radon suda çözününce su kaynaklarına ve bitkilere geçer. Bitkiler tarafından özümlenerek organik yapıya geçer. Radyasyona karşılık dayanıklı olduklarından bitkiler üzerinde zararlı bir etki görülemez. Ancak bu rayonaklidler bitki hücrelerinde birikerek bu bitkileri yiyen hayvan ya da insanlar için büyük tehlike oluşturur. Ayrıştırıcılar önemlidir: Üreticiler fotosentez yapamaz olur. Bu da madde döngüsünü bitirir. Eğer alınan madde ortama dönmezse ortam inorganik madde açısından fakirleşir.

3.Populasyon Denetimleri :
Populasyon, ekosistemin canlı ve cansız unsurları sürekli denetler. Bir göldeki balık populasyonun denetimi o bölgedeki avlanan kuş ve insanlarca denetlenirken, gölün fiziksel osinografik şartlarıda bu denetim de görev alır.Örneğin, havaların aşırı soğuması, buz tutma, O2 azlığı ve ölümler. Ortama giren zararlı unsurlar, hastalık, çevre kirliliği, kıtlık, üreme eksikliği vb..

BESİN ZİNCİRİ
  • Beslenme ilişkilendirme genel olarak besin zincirinin üst halkalarındaki tüketiciler çoğunlukla alt halkalardakinden daha büyüktür.
Örneğin : Şahin > Güvercin, Tilki >Tavşan, Palamut > Hamsi
Sebep : 1. Az emekle
2. En yüksek enerji
3. En yüksek besin
Eğer aslan geyik yerine fare tutup beslenmeye kalksa ne kadar emek çaba ve canlıya + zamana ihtiyaç duyardı.
Optimal Beslenme : En kısa zamanda en yüksek besin enerjisi sağlamanın yanında beslenme esnasında en az tehlike riskiyle beslenmesidir.
Örnek Deney : İskoçya da Spinachia yediği karidese benzer mysisin ile beslenmektedir.

Optimum deneysel boyu= Büyük olan daha balığın büyük, küçük olan daha küçük tükettiği saptanmıştır (Mide Analizi ).
Hayvanın büyük cüssesi ve bu hareketlilik düzeyini sürdürebilmesi için yani çok yüksek olacak enerji girdilerini karşılayabilmesi için çok av bulması gerekecektir. Ancak bazen terside olabilir.
---- Mavi balina birkaç santim boyundaki çok sayıda krill denen planktonları suyun belli derinliğinde ağzını açıp süzgece benzer kemiksel yapılarıyla süzer. Böylece çok miktardan besini zahmetsizce alır.
Ki bu yüzden büyük canlıları yiyen balinaların aksine mavi balina yırtıcı ve avcı olarak değerlendirilmemektedir.
---- Aslan < Zürafadan, Kurtlar < Bizon Öküzlerinden, Yılanlar < değişik canlılardan, toplu hareket eden Afrika Karıncaları < avladıkları büyük hayvanlardan büyüktürler.
  • Besin zincirinin üst halkalarında yer alan canlıların alt halkalarındaki canlılara oranla sayıları daha azdır. Örneğin :
bitkilerle beslenen böcek > bunlarla beslenen avcı böcek > küçük kuşlar > şahin

----- Asalak ----
Asalak besin zincirinin özelliği, besinin üst halkalarındaki organizmaların alt halkalarındakinin boyca küçük olması ve bu beslenme esnasında yaşamlarının devamı bir başka canlıya bağlıdır.
Örneğin, Eşek arısı yumurtalarını Tırtılın vücudunun üzerine bırakır. Yumurtadan çıkan eşek arısı kurtçukları, bu kurtçuklara bağlı yaşamlarını idame ettirirler. Bu kurtçuların üzerindeyse protoza denilen tek hücreli ergenin yaşar.
Protozolar ise bünyelerine bakteri bulundurur.
Tırtıl > Eşek Arısı kurtçuğu > Protoza > Bakteri

Yine İnsan > Tenya

-----Detrius -----
Çürümekte olan organik maddedir. Besin zincirinin girdisidir. Birincil büyük kısmı organik tortu olarak denize yayılır. Örneğin, Kefal Detrius’la beslenir. Bu yüzden sığ sularda, koylarda, lagünlerde, nehir ağızlarında bol bulunur.

---- Ötrofikasyon ----
Besleyici maddelerin oluşturduğu kirlenme türüdür. Deniz, Akarsu ve göllerde en belirgin kirlenme türüdür.
Besleyici tuzların gölü veya denizi zenginleştirince aşırı miktarda Alg ve Yosun türü üretimi artar. Bu alglerin veya yosunların dibe çöküp ayrışması için O2 ye ihtiyaç duyarlar ve O2 tüketilir. Dipte O2 tükenir ve Hidrojen sülfat gazı ortaya çıkar.( Çürük yumurta kokusudur. Bu zehirli gaz suyun karışmasıyla zaman zaman yüzeye çıkar ve kokular yayılır) Suyun yeşil ve bulanık renge bürünmesinin nedeni ; bu aşırı alg artımıdır. Akarsularda ve kanalizasyon sularıyla göle ya da denizlerde Ötrofikasyon rastlanır. Burada yaşayan diğer canlılar turizm, eğlence, rekreasyon imkanlarını kısıtlamaktadır.

BESİN AĞLARININ İNCELENMESİ
  • Doğrudan Sayım – Gözlem :
Örneğin, gül bitleri sadece ----> gül bitkisiyle beslenir. Bu beslenme türü doğrudan sayılabilir.
Ancak böceklerin beslendiği gül bitiyle, gül bitkisini kuşlarda yer. Bu beslenmeyi doğrudan sayımla saptamak oldukça zordur
Aslanlar sadece ------> Zebra değil, Yaban Sığırı da,Geyik de yer.
Sırtlanlar aslanların öldürdüğü Zebralarla beslendiği sanılırken gece görüşüyle tam tersi olduğu, gündüz sırtlanların kaçtığı görüldü.
  • <LI class=MsoNormal style="TEXT-ALIGN: justify">Mide Analizi : Canlılar yakalanıp midelerinde ne yediklerine bakılır. Ancak zorluklar vardır. Mideden çıkan malzeme ayrıntılı görülememektedir (Ezilmiş olduğundan). Her canlı mevsimsel olarak farklı şeyler yemekte örneğin : Kalkan balığı 4 aya kadar –plankton , 4 ay – 1 yaş olup omurgasızlaşan ufak balıkları, 4 yaş olup – plojik ( üst sularda) balıkları hamsi, sardalye,
  • Laboratuar Yöntemi : Bu bitkiye radyoaktif Fosfor P-32 verildi. İlk radyoaktivite Ağustos Böceğinde görüldü, daha sonra karınca da görüldü, İkincil olarak ot obur—çekirgelerde bulundu. Örümcekte de radyoaktiviteye rastlandı.
CANLILAR ARASINDAKİ BESLENME İLİŞKİLERİ

Organizmaların beslenme ilişkileri genellikle
Ayrı Türdeki canlılar arasında beslenme: Örneğin :tilki, tilkiyi yemez ama tam terside olabilir. Balık, balığı yemez. Örnek: bir çöl örümceği erkeğini yer.
Aynı türden canlılar arasında beslenme: balıklar balıkta yiyebilirler.
Ornivor: Kuzu ot yer.
Sembiyoz (ortak yaşam) : Örneğin , Deniz yosunu türünden bazı organizmalar , fungus türü organizmalarla bir araya gelirler ve likenli denilen bitkileri canlıları oluştururlar. Fungus organizması özel kök ve enzim sistemleri cansız ortamdan ( havadan) su ve mineral maddeleri çıkarır. Yosun türü canlı ise bu maddelerin fotosentezde kullanarak her iki tarafı kullanacağı organik maddeleri üretir.
İşbirliği şeklinde beslenme ilişkisi :Aynı türdeki örneğin, arılardan bir beslenme yeri bulunan bal arısı diğerlerine haber verir. Kurtlar bir araya gelip toplu hareket ederler
Parazit: Zorunlu ise, Bit, Kene= parazit


EKOLOJİK İLİŞKİLER
  • Bağlılık : Canlılar birbirinin devamı, ona bağlı hayvanlar önemli gıdası
Acı bitkisi toprağa her yıl gömülmediği halde yetişemez. Sincaplar gömüp diğer yıl yetişmesini sağlar. Arı, böcek ve kuşlar bitkileri bacak ve kanatlıyla aşılaması
  • <LI class=MsoNormal style="TEXT-ALIGN: justify">Sınırlama : Hiçbir organizma sonsuza kadar büyüyemez.
  • Zincir ve Kenetleme : İnsanların yaşayabilmesi için bitkilere ve fotosenteze ihtiyaç vardır.

CANLI VE CANSIZ İLİŞKİLERİ
Ortamdaki maddeleri tüketir. Örneğin bitkiler büyüyebilmek için nitrat ve fosfatı alırlar. Cansız çevrenin fiziksel ve kimyasal yapısını değiştirirler. Örneğin, Baklagiller üzerinde büyüdükleri toprağın kimyasal yapısını etkiler, Azot miktarını artırırlar. Örneğin, yer solucanları toprağı yutarak ufalar, Kalsiyum Karbonat oluşumuna aracı olurlar.
Ortama yeni madde girişi sağlarlar. 4,5 Milyar yıl önce denizdeki mikroskobik bitkiler atmosferdeki O2 oluşturmuşlardır. Olumsuz etkileşimde insanın rolü oldukça fazladır.

EKOLOJİK YAKLAŞIMLAR
  • <LI class=MsoNormal style="TEXT-ALIGN: justify">Bütünsel Yaklaşım : Bir problemle karşılaşıldı. Ayrıntıları hiç düşünmeden direkt o problemİ çözmeye yönelik olan yaklaşımdır. Örneğin, sıtma için DDT kullanmak.
  • İndirgemeli Yaklaşım:Bu yaklaşımda bir problem parçalara bölünmekte parçalar tek tek çalışılarak problemleri çözmeye çalışılır. Genel teknik yaklaşım uydu, TV, manyetik alana yönelik etkileşimli faktörlerde hep bu yönde çalışılır.

EKOLOJİYLE ETKİLEŞİMDEKİ ANA BİLİM DALLARI

Sosyoloji : Şehir içindeki insan ilişkileri, gurup davranışları ile katlıda bulunur.
Antropoloji : İlkel toplumlardaki, ilk insan çevre ilişkisiyle katkıda bulunur.
Psikoloji : İnsan-çevre karşılıklı etkileşimi ve bıraktığı etkiler.
İktisat : Kısıtlayıcı ve yönlendirici etkileri.
Coğrafya : Çevre, Doğal kaynaklar, fiziki faktörler ile
Siyaset : Siyasal kurumların yön verici şartları.
Biyoloji : Flora ve faunanın ekolojik etkileşimleri.
Tıp Bilimi : Çevre koşullarının sağlığa etkileri.
Mimarlık : Peyzaj, Park, Yeşil alan, Yol,Mimari, Şehir planı
Ziraat :Tarım ilaçları, Zararlarla mücadele,Toprak üretimi.


TÜKİYE DE İLK ÇEVRE SORUNLARI İLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR

----- 1940 Yıllarında Alman tarım profesörü Christiangen VENİGER, Türkiye de ilk kez, Türkiye’deki Toprak erozyonunu el alan eser yayınlandı. 1950’li yılların başında erozyon etütleri yapıldı.
------1940’li yıllarda ilk su kirlilik etütleri Haliç’te yapıldı. 1960’lı yılların ortalarında İzmir ve İzmit Körfezleri,1970’li yıllarda Mersin, Simav, Ankara, Sakarya nehirlerinde, Sapanca ve Tuz göllerinde kirlilik çalışmaları yapıldı.(1970)
------ Hava kirliliği 1960’lı yılların başında, Murgul işletmesinin ortama yaydığı gazdan dolayı yapıldı. Aynı yıllarda Ankara’da da ölçümle yapıldı.

EKOLOJİK DÖNGÜLER
SU DÖNGÜSÜ: Su döngüsünün sağlıklı çalıştığı alanlar bitki örtüsünün zengin olduğu alanlar olduğu saptanmış. Örneğin su döngüsü Brezilya’nın zengin ormanlarında, otluk çalılık alanlardan 2 kat, çıplak alanlarından 10 kat daha fazladır.
Ağaçların kesildiği ABD’nin ticari orman alanlarının 3 yıl içinde yabani ot öldürücü ilaçlar kullanıldığından su ve besleyici tuz bütçelerinin çok değiştiği görülmüştür. Artan su çıktısıyla akan kalsiyum 6 kat, azot 15 kat azalmıştır. Ancak besleyici tuzların yeniden dengeye girmesi 10-15 yıl kadar zaman gerektirmektedir.
Venezuela’nın tropikal ormanlarında ormanın besleyici tuz rezervlerinin (Ca, K, Mg) sadece % 8 inorganik olarak topraktan %92’si organik olarak canlı dokulardan ayrışmamış bitki kalıntısından almaktadır.

Sonuç: Orman alanlarından tropikler ile ılıman alanlar arasında farklar vardır. Çıplak kalan alanlarda tropikal orman 1 daha yeşerememektedir. Üst toprağın yapısı bozulduğundan erozyon ile fosfat sistemden uzaklaşmaktadır. Bu durumda doğal bitki örtüsü yok olmakta su ve besleyici tuz çıktısı artmaktadır. Topraktan akıp giden gübrenin yerine yenisinin konulması gerekmektedir. Hayvan gübresi gibi organik gübrelerden daha uzun süre kalmaktadır. Yavaş yavaş ayrışmakta suda ise az çözünmektedir. Sentetik gübre ise daha hızlı akıp gitmektedir.
Çağdaş sanayileşmiş toplumlardaysa biyolojik üretim/tüketim döngüsü kırılmış gübre, dışkı, bitki artıklarının arıtmaya tabi tutulmuş yerini kimyasal gübreler almıştır.
Kademe
1. Arıtma elek ve süzgeç ile tutulur ancak deşarja uygun değildir.
2. Arıtma BOD(Organik içeriği)azalır. Pompayla hava verilir. Organik maddeler ayrıştırılır.
3. Suya kireç ve bazı kimyasallar eklenerek fosfat ve diğer tuzlar çöktürülür.
· Arıtmayla içilebilir kalitede su elde edilebilmektedir. Ancak pahalıdır. Kanalizasyon suları Avrupa ve ABD de sulama suyu olarak kullanılmaktadır.
· Endonezya’da organik madde oranı yüksek atık sular nehirlere karışınca yüksek balık üretimi yapılmakta(sayı ve boyca) ancak bulaşıcı hastalıklar görülmektedir. Halka bu balıkların iyi pişirilmesi öğütlenmektedir.
BİYOLOJİK BİRİKİM

1-Biyolojik birikime neden olan maddeler organizmalarda kimyasal ve biyolojik olarak zor ayrışmakta yada parçalanmaktadır.Buda canlı yaşamını tehdit etmektedir.
Çevredeki ve yiyeceklerdeki kimyasallar önce küçük yaşta alerji-orta yaşta gelişim,
solunum, kalp, kanser ileri yaşlarda ölüm
Örneğin:Asit yağışlar önce 1.Bitkinin büyümesini yavaşlatmakta
2.Cılız kalma, direnç bozukluğu
3.Hastalık

Ölüm
Hastalık
SağlıkBozukluğu
Fizyolojiketki

4.Ölüm




2-Bu maddeler suda değil daha ziyade yağda çözünmektedir. Bu maddelerin canlı organizmaların yağ dokularında biriktiğinden dışkı, terleme, solunum yolarıyla atılması imkansızdır.
3- Bu maddeler termodinamik kanunu gereğince besin zincirinin çalışmasını engelleyerek enerji aktarımını olumsuz etkilerler.
CİVA:Tıpta,sanayide, basınç, boya, ampul, tohumluk buğday ilaçlanması mantar ve küf için kullanılır. Irakta tohumluk buğdaylar hayvan yemi ve ekmek yapımında kullanılınca 459 kişi öldü. Civanın miktarı ve vücuttan 70 günde atılıyor. Beyne, böbrek, karaciğere, nörolojik bozukluklar körlük vb..
Her yıl maden çıkarmakla %50’si ile diğer kısmı ise doğal olarak çıkmakta %50 civa ortamı etkilemektedir. (Aşağı yukarı eşittir.) Civa denizlerde, birikinti kayalarda depolanmış.
KURŞUN:Otomobiller ve benzin,daha önce su boruları ve boyalar kurşunlanırdı.Roma imparatorluğu şarap küplerinin sırlarını kurşunla yapmışlar.Zengin Romalıların iskeletlerinde yüksek kurşun konsantrasyon fakirler ve parasızlarda kölelerde az miktarda kurşun çıkmıştır.(%90 günümüzde eksozdur.)
KADMİNYUM:Şehir havası ve sigara dumanında kadminyum olduğu saptanmıştır. Her gün alınan milyonda 0,1 oranındaki doz erken ölüme, 0,08 oranı böbrek hastalıklarına yol açmaktadır. Japonya’da 1955-68 yıllarında eklemlerde oluşturduğu kalsiyum kaybı nedeniyle büyük acıyla ölümlere yol açmıştır.100 kişi ölmüş (Japonca itai-itai, Türkçe ay-ay hastalığı)
Sr -90(stronsiyum 90):28 yıl uzun ömürlü radyoaktif maddelerdir.
Cs-137(sezyum 137):33 yılda (yarılanma ömrü)
I-131(Radyoaktif iyot 131): Kısa süreli 8 günde yarılanır.
Radyoaktif iyot(I-131): Dolaşım sistemine karışınca tirid bezince seçilir ve tutulur. Örneğin radyoaktif iyotla kirli çöl bitkileriyle beslenen çöl tavşanlarında bitkilerden 500 kat fazla birikim görülür.
Stronsiyum- 90(Sr-90): Biyokimyasal yönden kalsiyuma benzer. Kemiklerde birikir.Örneğin nükleer santralden göle karışan Sr-90 gölün en üst etoburunun kemiklerinde 3000 kata ulaşır.
Sezyum-137(Cs-137): Potasyuma benzer. Kaş ve bazı iç organlarda birikir.
PCB(Poliklorürlü bifenil) ve DDT:Suda erimeyip yağda çözünürler.Hem biyolojik hemde kimyasal olarak zor ayrışırlar.
PCB: DDT’den daha dayanıklıdır ve daha fazla birikime neden olur. Yüksek dozda karaciğer kanserine neden olmaktadır. PCB karışan pirinç yağından dolayı 1000 kadar Japon 1968 yılında cilt, deri, karaciğer hastalığına tutulmuştur.
DDT: Milyonda 0,6-6 oranda DDT karidesleri öldürebilirken buna karşılık balık yiyen avcı kuşlarda ve memelilerde direk ölüm olmaz. Etkisi yumurtaların kabuğu incelmiş, kırılmalar olmuş, yavru civciv çıkmadığından populasyon azalmış.
PAH: (Poliaromatik hidrokarbon)
LAS: (Linea Alkıl Sulfat)

Aşağıdaki derslerde anlatılan notlar konu başlıklarıyla verilmiştir. Düzenli not tutanlardan temin edilmesinde yarar vardır.

EKOSİSTEMİN MEKAN BİRİMLERİ
Biyom
Ekotop
Ekoton
Habitat
Dünya ekosistemi çok sayıda ve değişik büyüklükteki ekosistemlerden oluşan bir komplekstir. Boyutsal olarak en geniş olanı Biyom denir. Makroklima bölgelerine bağlı olarak oluşmuşlardır.Tundra, step, çöl, iğne yapraklı orman, Akdeniz iklim bölgesi biyomu gibi..
Her biyomun içinde daha küçük alanda farklılık gösteren mekanlara ekotop denir. Ekosistemler arasında geçiş özelliği gösteren ekosistemlere ekoton denir.
Niş:Organik toplulukların yaşadığı küçük boyutlu mekanı ve bu mekanın organik topluluklara etkisini gösterir.
EKOSİSTEM DEĞİŞİMİ
Homeostatik Denge: Ekosistemde üretim ve tüketim arasındaki dengeye denir.
Suksesyon: Bir ekosistemin ortamda meydana gelen değişiklikler neticesinde yerini bir başka ekosisteme bırakmasına denir. Örneğin Orta Karadeniz’in ilkel nemli ormanları yerini psodomakiye, İç Anadolu ormanları step-antropojen step göl ekosistemi yerini bataklık ekosistemine bırakır.
Klimaks: Ortam koşullarına tam uyum ve azami gelişme gösteren ekosistemlerin nihai erişmiş ekosistemine denir. Bir orman yangınından sonra doğal yapıya uygun olarak önce çayırlar, fundalık ve bataklık zamanla güçlü ağaçlar ve iklime uygun bitkiler gelişir. Buna klimaks denir.
Doğal suksesyon, doğal yangın, alüvyonlaşma, delta büyümesi, kumullaşma
Beşeri suksesyon, Artan nüfus, değişen ekonomik faaliyetler
Ortam: Canlı varlıkların hayati bağlarla bağlı oldukları ve aynı zamanda etkilendikleri mekan birimine denir.
Çevre: Canlının çevresi
Ortam kullanılması daha uygun çünkü sadece canlı varlığın veya varlıkların çevresi ve çevresel etkileri değil bizzat üzerinde yer aldığı mekanın şartlarını da kapsamış olur.
Homeostatik denge
Süksesyon
Klimaks
Ortam
Çevre
ENERJİ PİRAMİDİ
üst tüketici
etobur
otoburlar
I.üreticiler
Kornivor
Herbivor
%10 yasası:Temel üreticiler fotosentezden aldıkları enerjiyi kimyasal enerjiye çevirirler ve otobura geçer. Bir bitki 1000cal güneş enerjisini 100cal besin enerjisine çevirir. Aynı zincirde insana ulaşan enerji 1cal düşer. Başka bir bakış açısıyla bitkisel besinlerle 100 milyon kişi beslenebilecekken hayvansal proteinlerle 10 milyon kişi beslenebilmektedir. Nitekim bitkisel beslenme hayvansal proteine göre daha verimlidir.
Örnekler
Orman ekosistemi
Göl Ekosistemi

POPULASYON EKOLOJİSİ

Populasyon: Belli bir mekanda yaşayan aynı türden bireylerin oluşturduğu topluluğa populasyon denir. Örneğin bir adadaki serçe ile diğer adadaki serçeler ayrı birer tür olmalarına rağmen aynı populasyonlardır. Aynı durum yan yana iki farklı gölde yaşayan sazanlarda aynı populasyonlardır.
Tür: Potansiyel olarak birbirleriyle çiftleşebilen ve üreme yeteneğine sahip yavru yetiştirebilen bireyler topluluğudur. Örneğin katır bir tür değildir.
-Kesin coğrafi sınırlarla ayrılamazlar.
-Populasyon başka topluluklara karışma derecesindedir. Örneğin balık ve çekirgeler sürüsü populasyon sayılmaz çünkü sonra ayrılırlar.
-Çok geniş alanlara yayılabilir. Güneybatı Toroslardaki Alageyik populasyonu
-Bireyler tek tek populasyonun genel özelliklerini sergiler.
Dağılımı, yayılımı değişir.
Populasyon Dinamiği: Geniş anlamda populasyonla ilgili tüm sayısal hesapları kapsar. Dar anlamıyla bir populasyonda zamanla meydana gelen sayısal değişimlerin incelenmesidir.
Geometrik Artış-Aritmetik Artış: Örneğin 100 bireylik bir canlı populasyonu yılda 50 birey çoğalırsa 3 yılda toplam 150 birey+100=250 birey olur. Bu tür artışa aritmetik artış denir.
Ancak 1.yıl-50
2.yıl-75
3.yıl-112 Toplam 337 birey olur. Buna geometrik artış denir. Tüm populasyonlar geometrik olarak çoğalırlar. Bir ev sineği 120 yumurta bırakır. Bunların 60 çeşidi bol su her kuşakta 60 kat artış olur. Örneğin bir aile 4 çocuk yapsa çocukları da 4 çocuk yapsa geometrik artış şu şekilde olur. 2 4 8 16 32 64......
İngiliz Thomas Malthus 1798’de ortaya sürdüğü görüşe göre dünya nüfusu geometrik diziyle artmaktadır. Tarımda ilerlemeler ise kısa sürede o toplum için bir avantaj sağlar. Uzun sürede insan nüfusu diziye göre fakat tarım üretimi aritmetik diziye göre arttığından dünya nüfusunu besleyemeyecek diye ifade etmektedir.
Demografik Geçiş Kavramı: Tüm toplumlarda hem doğum hem ölüm yüksek. Sanayi toplumlarında her ikisi de düşüktür. Günümüz sanayi toplulukları zamanında tarım toplumu olduklarından zamanla düşük ölüm ve doğuma geçmişlerdir. Bu geçişe demografik geçiş denir.


BİYOLOJİK KONTROL
Kavram: Çeşitli zararlılarla mücade için, bu zararlılara karşı kimyasal zehirler dediğimiz biyositlerin yerine o zararlıların doğal düşmanlarının kullanılmasına denir.

Kimyasal mücadelenin Tehlikeleri:Hedef organizmayı değil tüm çevrede tehdit unsur olmaktadır.
Besin zinciri yoluyla o kimyasala maruz kalmamış bir çok canlı etkilenmektedir.
Hedef organizmaların doğal seçilim (selleksiyon) yoluyla daha bağışıklık kazanmışları hayatta kalması sağlanarak zehirle dirençli zararlılar oluşturulmakta
Kısa zamanda zararlı azalınca zararlının düşmanları olan türler düşmansız kalıp aşırı artmakta. Bir kanalla çoğalan zararlı besini artışına (düşmanları) bağlı olarak bu defa daha iyi beslenmekte ve çoğalmaktadır.
Hedeflenen organizma bazen ortadan kalkmakta ama onun düşmanı olan bir başka zararlı düşmansız kaldığı için çoğalıp yeni bir zararlının türemesine zemin hazırlanmakta


Zararlılarla mücadele yöntemleri 1-Düşman avcı böcek yada canlıları kullanmak:Örneğin Artvin Şavşat ve Pasot Ormanlarında Doğu Ladinine zarar veren soymuk böceğinin önüne Gürcistan’dan düşman böcek getirilerek (Rhizophogus Grandis) zararlının önünü alınmıştır
2-Hormon kullanmak:Hormonlu yiyecekler hedef canlıya sunularak cinsel üremeleri önlenmiştir. Örneğin kuşları öldürmeyen ancak yumurta kabuk yapısını incelten hormonlar verilerek kuluçka devresini tamamlamadan yumurtaların kırılması sağlanmıştır. Dolayısıyla üremeleri hormon kullanarak engellenmişti
3-Cinsel çekici koku maddeleri kullanmak: Örneğin orta Avrupa da Çam türlerine zarar veren bir tür için Feromen dediğimiz plastik borulara sürülmüş bileşikle hektara 20-30 adet asılarak mücadele yoluna gidilmiştir
4-Zaarlı böcek ve canlılara karşı dirençli ürünler geliştirerek.Genetik yapılarına müdahale ile. Örneğin ABD de buğdaylardaki bir tür zararlı olan sap küfüne karşı direnç sağlayan genler aşılanarak zararlı etkileşim minimuma indirgenmiştir.
5-Mono kültürden kaçınmak.mono kültür zararlının daha hızlı ilerlemesini ve çoğalmasını geniş alanlara yayılmasını sağladığından bunun önüne geçilmelidir.

SU KİRLİLİĞİ
Suyun yerkürede bulunuşu Okyanus ve denizler
Buzullar
Akarsu ve Göller
Yer altı suları
Atmosferdeki Su Buharı (Yağmur, Dolu, Kar, Kırağı, Kırç, Çiğ, Sis)
Su faydaları / kullanım alanları Yaşamsal faaliyetler
İklim dengeleyici özelliği
Tarımsal üretimlerdeki zaruret
Sanayideki zaruret (örneğin 1ton kağıt elde etmek için 350 ton su gerekli)
Dinsel amaçlı kullanımlar
Su kirliği kavramı : Suyun yararlı kullanımını etkileyecek miktarda kimyasal, fiziksel yada biyolojik maddelerin katılmasıyla kalitesinin bozulmasını ifade eder.

Su kalitesi (ph, Sıcaklık, AKM,BOİ,ÇO,KOİ,TOK, Koliform, Radyo Aktif Elementler)

Suyun kirlenme türleri Fiziksel kirlilik
Kimyasal kirlilik
Biyolojik kirlilik


TOPRAK KİRLİLİĞİ
Toprağın Genel Özellikleri: Tekstürü, Horizonları (A,B,C ve Anakaya)
Toprağın Yararları (Yer kürenin ısınmasındaki rolü, üretimdeki rolü, yaşama mekanı, suyun filtresi, vb)
Toprak Kirliliği
Hatalı sulama
Hatalı gübreleme
Kentsel atıklar
Endüstriyel Atıklar
Yanlış Yapılaşma
Toprak Türleri a)Taşınmış Topraklar-Alüvyonlar
b)Yerli Topraklar:
Kurak-Yarıkurak Bölgelerde: Boz topraklar, terra rozalar, çernozyumlar, kestane renkli bozkır toprakları, çöl toprakları
Soğuk Nemli Bölgelerde:Tundra , potzollar
Sıcak Ilıman Kuşakta: Kestane Kestane renkli orman toprakları, Kahverenkli orman toprakları,
Nemli sıcak Kuşakta: Lateritler


HAVA KİRLİLİĞİ
Havanın Bileşimi: Azot (% 78) ve oksijen ( % 21). Ayrıca, troposferdeki hava % 1’den az argon ve yaklaşık 0.0035 karbondioksit içermektedir. Troposferdeki havada nemli tropiklerde % 5, kutuplarda ise 0.0001 arasında değişen su buharı da bulunmaktadır.

Atmosferin Katmanın Yararları
Koruyucu bir katman oluşu (UV ışınlardan, meteor taşlarından vb..)
İklim dengeleyici bir unsur oluşu (Isınma ve ısı kaybını önleyişi nedeniyle)

Hava Kirliliğinin Etkileri İklime,
Canlı sağlığına,
Cansız varlıklara etkileri

GLOBAL ISINMA (partiküler madde, SO2 artışı,CO2 nedeniyle Sera etkisiyle oluşan aşırı ısınma
- *Kutuplardaki buzulların erimesi,
- *İzostatik dengenin bozulması, Levha hareketleri, Karaların alçalıp yükselerek yada birbirinden yaklaşıp uzaklaşmalarıyla oluşan Levha hareketleri,)
- *Kuraklık Artışları
- *Deniz Akıntılarına Etkileri
- *Sürekli Rüzgarlara (Alize,Kutup,Batı rüzgarlarına) Etkileri
- *Depremler
- *Canlı Organizmalara Etkisi
OZON Tabakası Ozon tabakasının yapısı ve tahribi
Yaptığı UV ışınların süzülmeden geçmesine imkan veren etkiler, zararlı kanserojen etkiler
CFC (Kloro Floro Korbon türüvi Gazlar) nin etkisi kulanım alanları (Parfüm, buzdolabı,basınçlı tüplervb..)

ASİT Yağışlar Azot oksitler ve kükürt dioksit içeren dumanlar kömür ve petrol gibi fosil yakıtlar yandığı zaman çıkar.Bulutlardaki su damlacıkları ve havadaki su buharı ile birleşen bu dumanlar H2SO4 ve nitrik asitler oluşturur. Fosil yakıt kullanan enerji santralleri ile pekçok sanayi kuruluşunun bulunduğu bölgelerde havaya bol olarak kükürt ve azot dioksit verilmekte olup, bunlar da yağmur suyuyla reaksiyona girerek suyun asiditesinin yükselmesine neden olmaktadır.Bu olay Asit yağmuru olarak tanımlanmaktadır. ETKİLERİ
EROZYON
Erozyonun Tanımı: En kapsamlı ifadesiyle erozyon; katı yeryüzünün su, rüzgar, çığ, dalga, buzul, gibi dış kuvvetlerin ve insan etkinliklerinin sonucu aşındırılması ve bu materyalin başka yerlere taşınmasıdır.
Erozyonun Zararları
Erozyon Türleri
İnsan faktörü
Akarsu erozyonu
Diğer Canlıların Oluşturduğu Erozyon
Rüzgar Erozyonu
Buzulların Oluşturduğu Erozyon (Bankiz, Aysberk)
ORMANLARIN TAHRİBİ
Ormanların yararları
O2 deposu ve kaynağı
Gıda
Barınma
İklimde denge unsuru
Su Deposu ve kaynağı
Ormanların Tahrip Türleri
Kaçak Kesim
Tarla Açma
Asit yağışlar
Yangınlar.....
Ormanda otlatma
Doğal nedenler (Volkanik, heyelan, çığ, buzul, kuraklık, don vb.)

GERİ DÖNÜŞÜM
Çağımızdaki atıklar ve geri kazanım

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI
Enerji Kavramı
Alternatif Enerji Kaynaklarının önemi
Hidrolik Enerji
Rüzgar enerjisi
Güneş Enerjisi
Biogaz, Biokütle (Biomas)
Jeotermal Enerji
Nükleer Enerji









"Sponsorlu Bağlantılar"

 
"Sponsorlu Bağlantılar"



Cevapla



Bu Konuyu Beğendiyseniz Facebook'ta Paylaşın

Submit Thread to Bu Konuyu Beğendiyseniz Facebook'ta Paylaşın

Seçenekler


Benzer Konular
Osmanlı askeri sistemine hayran olan diğer milletlerin ibret dolu sözleri Mareşel Montecuccoli bir çok Batı diline çevrilerek klasik olmuş tâbiye kitabında Türk ordusunu şöyle anlatıyor: ...Osmanlı Devleti o derecede...
Fark Etmez (İnsan Olan Kişi) İnsan olan kişi doğrudan şaşmaz Gönlüne gözüne kötülük düşmez Zulüm görmeyince bozası pişmez Özü güzel olsun soyu fark etmez Özledim tadını...
Arif Sağ - İnsan Olan Nura Çevrilir Mevlâ'm Çün Yarattı Ahmed'i Nurdan İnsan Olan Gelir Nura Çevrilir Böyle Kurulmuştur Bu Çarh-ı Devran Mansur Olan Gelir Dâra Çevrilir Coşkun...
Soyu Tükenmekte Olan Canlılar Sigara içmeyen şehirler arası otobüs şoförü *Siz istemeden fiş veren küçük esnaf.. *Arabasının üzerine bavullarını saran Almancılar *Bu...
Soyu tükenmekte olan canlılar *Sigara içmeyen şehirler arası otobüs şoförü *Siz istemeden fiş veren küçük esnaf.. *Arabasının üzerine bavullarını saran Almancılar *Bu kıyafet...

  Son Konular
PNG Dosyaları Klasörü...
20 PNG l min 1777*8333 l 62,74 mb BURADAN İNDİR ( PNG l 1233*2837 mb l 56,23 mb BURADAN...   Photoshop Dersleri 
Facebok modern timeline şablonları...
PSD l 851*315 l 73,83 mb BURADAN İNDİR ( ...   Photoshop Dersleri 
Doğum Günü Kutlama Resimleri Kiti...
Örnek resimler eklenmiştir klasör içerisinde daha fazla dosya mevcuttur. PNG l min 167*372 max 2670*2781 ...   Photoshop Dersleri 
Denizde Yelkenli Hareketli radyo teması 2013 - Hazarbey yelkenli tema 2013 - Flatcast Hareketli Deni...
Hazarbey'e ait Hareketli Denizde Yelkenli ve türk Bayraklı Radyo teması 2013 2014 Hareketli temalar ALINTIDIR...   Flatcast Hareketli Temaları 
Flatcast Romantik Çoçuklar Teması - Starlord_nl çoçukluk aşkım radyo teması - Flatcast 2013 Romantik...
Starlord_nl'den Çoçukluk aşkım isimli Hareketli Romantik çoçuk sevgililer temalı Radyo Teması ALINTIDIR...   Flatcast Hareketli Temaları 
Tasarım elementleri ve klasik kağıt kalem resimleri...
RESİMLERİN TAMAMI EKLENMEMİŞTİR PNG l min 148*49 max 4000*1716 110,63 mb BURADAN İNDİR ( TAMAMI EKL...   Photoshop Dersleri 
Değişik lamba resimleri...
RESİMLERİN TAMAMI EKLENMEMİŞTİR PNG l min 375*400 max 3143*3421 l 140,30 mb BURADAN İNDİR ( ...   Photoshop Dersleri 
3D Rengarenk Arkaplan Vektörleri...
EPS l JPG Önizleme l 79,28 mb BURADAN İNDİR ( ...   Photoshop Dersleri 
Klasik Çerçeve Resimleri...
JPG l min 4000*4000 l 306,45 mb BURADAN İNDİR ( ...   Duvar Kağıtları 
Arkaplanlar ve texture resimleri...
JPG l min 5200*3900 l 306,72 mb BURADAN İNDİR ( ...   Duvar Kağıtları 

Tüm Zamanlar GMT +2 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 02:47.


Powered by vBulletin® Version 3.8.5
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.


Sitemizde illegal paylaşım yasaktır.Sayfalarımızda bulunan içeriklerin telif haklarıyla ilgili bir şikayetiniz/sorunuz varsa bize ulaşmak için TIKLAYINIZ .
In this web site,illegal sharing is forbidden.If you have any problem/complaint about content’s copyrights in our page,please click here to contact us.
DMCA.com